Από τις αρχές Ιανουαρίου έρχεται ένα νέο κύμα ανατιμήσεων. Οι παράγοντες της αγοράς προεξοφλούν ακόμη έως και 40% σε βασικά καταναλωτικά αγαθά. Πώς θα ανακοπεί αυτό το κύμα των αυξήσεων που εξαϋλώνει τα εισοδήματα των νοικοκυριών;
Όπως γνωρίζετε οι ανατιμήσεις είναι αποτέλεσμα αυξήσεων στις διεθνείς τιμές πολλών βασικών αγαθών, στο κόστος της ενέργειας και στα μεταφορικά κόστη. Είναι δηλαδή μια διεθνής πραγματικότητα η οποία θα επηρεάζει τη ζωή μας για κάποιο διάστημα μέχρι να υποχωρήσουν οι πληθωριστικές πιέσεις, μέσα στο 2022 εκτιμούν οι ειδικοί. Δεν μπορούμε επομένως να μιλάμε για «ανακοπή» σε επίπεδο χώρας φαινόμενου που υπερβαίνει τα σύνορά μας. Μπορούμε όμως να μιλάμε για συγκράτηση των ανατιμήσεων, με έλεγχο της αισχροκέρδειας και των αδικαιολόγητων ανατιμήσεων και με καλύτερη λειτουργία του υγιούς ανταγωνισμού. Μπορούμε να μιλάμε για μέτρα μείωσης της επιβάρυνσης λόγω του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Αλλά και για έκτακτες οικονομικές ενισχύσεις εκείνους που δοκιμάζονται περισσότερο: την καταβολή διπλάσιου Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος την πρόσθετη ενίσχυση σε χαμηλοσυνταξιούχους και σε άτομα με αναπηρία. Πολύ σημαντικό είναι επίσης το ότι και το 2022 οι Έλληνες θα πληρώνουν λιγότερους φόρους και χαμηλότερες εισφορές: έχουμε χαμηλότερο ΕΝΦΙΑ, χαμηλότερους συντελεστές, χαμηλότερο ΦΠΑ σε πολλά προϊόντα, συνολικά 57 μειώσεις φόρων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Και ασφαλώς, περιμένουμε καλά νέα και από το μέτωπο της ανάπτυξης, σε συνέχεια της θεαματικής αναθέρμανσης της οικονομίας τη χρονιά που φεύγει.
Το τελευταίο διάστημα σημειώθηκαν τρία ναυάγια στο Αιγαίο με θύματα πολλούς μετανάστες ανάμεσα στους οποίους και παιδιά. Πώς διαχειρίζεται η κυβέρνηση το κρίσιμο αυτό ζήτημα;
Με θλίβει η απώλεια τόσων συνανθρώπων μας που στοιβάχτηκαν σε σκάφη χωρίς την παραμικρή πρόβλεψη για την ασφάλειά τους, από αδίστακτους εκμεταλλευτές του ανθρώπινου πόνου. Η χώρα μας συνεχίζει να προστατεύει αποτελεσματικά τα σύνορά της σε στεριά και θάλασσα, μην ξεχνάμε ότι φέτος είχαμε την μικρότερη εισροή μεταναστών την τελευταία δεκαετία. Συνεχίζει να διασώζει τις ανθρώπινες ζωές που άλλοι ρισκάρουν, μόνο το 2021 διασώθηκαν 29.000 άνθρωποι. Και συνεχίζει να επιδιώκει μεγαλύτερη μείωση των ροών και βαθύτερη αλληλεγγύη από τους Eυρωπαίους εταίρους μας, μέσα από ένα νέο ευρωπαϊκό Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου.
Η ενεργειακή κρίση δεν είναι προσωρινή όπως εκτιμούσαν κάποιοι υπουργοί. Το ενεργειακό κόστος αυξάνεται δραματικά με αποτέλεσμα ένα 30% του κόσμου να μην ανταποκρίνεται στις πληρωμές του ηλεκτρικού ρεύματος και να καταφεύγει σε δόσεις. Πρέπει να ληφθούν πρόσθετα μέτρα με επιπλέον επιδοτήσεις για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα;
Πολλά νοικοκυριά πράγματι δοκιμάζονται από τις διεθνείς ανατιμήσεις του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας και ήδη «τρέχουν» συγκεκριμένα μέτρα για να μετριαστούν οι επιπτώσεις των αυξήσεων στο διαθέσιμο εισόδημα: είναι, για παράδειγμα, η επιδότηση όλων των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας στη χαμηλή τάση για τις πρώτες 300 κιλοβατώρες, το «άνοιγμα» των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων για το επίδομα θέρμανσης ώστε να καλύπτει πάνω από ένα εκατομμύριο νοικοκυριά, η αναστολή χρέωσης των τελών χρήσης δικτύου για όλους τους οικιακούς καταναλωτές φυσικού αερίου αλλά και η αναστολή χρέωσης των Υπηρεσιών Κοινής Ωφελείας στα αγροτικά και βιομηχανικά τιμολόγια για πέντε μήνες. Η Κυβέρνηση αντέδρασε άμεσα και μεταξύ των πρώτων ευρωπαϊκών χωρών στις απότομες ανατιμήσεις του ενεργειακού κόστους, συνέχισε να προσαρμόζει μήνα-μήνα τα έκτακτα μέτρα στήριξης, και έχει προαναγγείλει νέα μέτρα. Για τον Δεκέμβριο θα υπάρξει πρόσθετη αύξηση της κρατικής ενίσχυσης στα τιμολόγια ρεύματος αλλά και μεγαλύτερη έκπτωση στους λογαριασμούς φυσικού αερίου κατά 40%. Επίσης θα καλυφθεί το μεγαλύτερο μέρος από τη ρήτρα αναπροσαρμογής στα αγροτικά τιμολόγια ενέργειας, από τον Αύγουστο μέχρι και τον Δεκέμβριο. Εκτιμώ λοιπόν ότι η Κυβέρνηση θα συνεχίσει να κάνει ό,τι είναι εφικτό και για όσο χρειαστεί για να ανακουφίσει νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις από τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.
Πώς βλέπετε το μανιφέστο Μακρόν – Ντράγκι που μιλά για μια διαφορετική Ευρώπη στην οποία δεν θα έχει θέση το λεγόμενο Σύμφωνο Σταθερότητας και η σκληρή δημοσιονομική πειθαρχία;
Θα συμφωνούσα ότι οι κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας για το ελάχιστο χρέος και το μέγιστο έλλειμμα ούτε συνέβαλαν στο να διορθωθούν οι μακροχρόνιες ανισορροπίες μεταξύ των οικονομιών της Ευρωζώνης, ούτε απέτρεψαν τις δημοσιονομικές κρίσεις στην Ευρωζώνη την προηγούμενη δεκαετία. Οι κρίσεις αυτές, όπως και η διαχείριση της πανδημίας, έχουν στείλει ένα σαφές μήνυμα: ότι χρειάζεται μεγαλύτερη εμβάθυνση της οικονομικής ένωσης των κρατών μελών και μεγαλύτερη ευελιξία των οικονομικών πολιτικών. Η κλιματική αλλαγή και η ενεργειακή μετάβαση, το μεταναστευτικό, ο εμπορικός ανταγωνισμός, η δημόσια υγεία, η τρομοκρατία γεννούν καταστάσεις που πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα. Κοντά σε αυτά ή και λόγω αυτών, χρειάζεται να χρηματοδοτηθούν κοινωνικές πολιτικές για την προστασία των πιο ευάλωτων, για περισσότερες και καλύτερες ευκαιρίες απασχόλησης, για καλύτερες υπηρεσίες υγείας. Οι δύο ηγέτες γράφουν ότι οι δημοσιονομικοί κανόνες πρέπει να ευνοούν το χρέος που δημιουργείται με σκοπό να χρηματοδοτηθούν επενδύσεις οι οποίες συμβάλλουν στην ευημερία των μελλοντικών γενεών και στην ανάπτυξη. Δε θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο.
